اقتصاد مقاومتی
فهرست مطالب
مقدمه........................................................
تاریخچه نظریه اقتصاد مقاومتی...............................
تعاریف اقتصاد مقاومتی.........................................
مولفه های اقتصاد مقاومتی....................................
مولفه های اقتصاد عاریتی...............................
منظور ازاقدام و عمل.................................................. .
علل انتخاب شعار اقتصادی برای سال 95..
عوامل و زمینه های رونق اتصادی دردنیا وایران..................
تشکر از دانشجویان خانم ها:
مهدیه مدرس
فائزه منصوری
زهرا عموسلطانی
اقتصاد مقاومتی:
واژه اقتصاد مقاومتی مترادف انگلیسی ندارد برخی ان را اقتصاد ریاضتی معرفی کرده اند؛ نزدیکترین تعبیر اقتصاد استراتژیک یا اقتصاد راهبردی است.
یکی از کلیدواژه های راهبردی در منظومه حکومتی رهبر معظم انقلاب، موضوع اقتصاد مقاومتی است؛ موضوعی که بارها از سوی ایشان مطرح و از آن به عنوان:
علاج مشکلات کشور4/3/93» « و کلید حل مشکلات 10/2/93» « و برآورده کننده اهداف اقتصادی جمهوری اسلامی و رمز عبور از شرایط تحریم…. تعبیرکرده اند!
روند فراوانی اقتصاد مقاومتی در کلام رهبریی:
رهبری در تاریخ1389/6/16،: ما باید یک اقتصاد مقاومتی واقعی در سراسر کشور بوجود اوریم.
در سال 1389، پانصد و نه با ر. در سال 1390، یک صد هشتاد و یک بار در سال 1392 ،دو هزار پانصد و هفتاد و نه بار.
رهبری:«مجموعهی سیاستهای اقتصاد مقاومتی در واقع یک الگوی بومی و علمی است که برآمده از فرهنگ انقلابی و اسلامی ما است و متناسب با وضعیت امروز و فردای ما؛این یک تدبیر بلندمدت برای اقتصاد کشور است و میتواند اهداف نظام جمهوری اسلامی را در زمینهی مسائل اقتصادی برآورده کند و مشکلات را برطرف سازد.
اگر سیاستهای كلی اقتصاد مقاومتی، بطور جدی پیگیری و اجرا شوند، امید زیادی وجود دارد كه رونق اقتصادی و اصلاح پایههای اقتصادی كشور در میانمدت محقق و بخشی از مشكلات مردم حل شود.
پایهى اقتصاد مقاومتى عبارت است از تقویت تولید داخلى و کاهش وارداتى که یا غیرضرورى است یا مشابه داخلى دارد .
تاریخچه نظریه اقتصاد مقاومتی:
سال86، تاکید رهبری بر اینکه ایران در آینده جنگ اقصادی خواهد داشت اما متاسفانه توجه ای نشد. رهبری در16شهریور89، اولین بار در جمع کارآفرینان:ما باید یک اقتصاد مقاومتی واقعی را در کشور اجرا کنیم. سالهای 90 و 91،ادبیات اقتصاد مقاومتی را مطرح کردند.
مهمترین اتفاق در حوزه نظریه اقتصاد مقاومتی در سال92 در دو ماه پایانی سال اتفاق افتاد.
وبالاخره در 29 بهمن92، پس از چند بار رفت و امد بین نهاد های تصمیم گیرنده و مجمع تشخیص و اساتید دانشگاه سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی ابلاغ می شود.
بعد از ابلاغ سیاستهای کلی دو اتفاق افتاد:
1)دیدار مقام رهبری با سران قوا که توجیهات و دستورهای اختصاصی در ان جلسه مطرح گردید و2)نشست با مسئولین نظام غیر از سران قوا(92/12/20)
ابتدای سال93 اقتصاد ایران با یک نظریه اقتصاد مقاومتی مواجه شد.
رهبری در حوزه اقتصاد مقاومتی یک سه گانه مفهومی را مطرح کردند که مبنای اقتصادی انقلاب اسلامی است که هدف آن فراهم کردن شرایط و مقدمات اقتصادی لازم برای حرکت انسان به سمت کمال مطلق و سیر الی الله برای افراد جامعه است.
مفاهیم سه گانه در حوزه اقتصاد مقاومتی:
1) پیشرفت الگوی اسلامی- ایرانی ( در همه عرصه ها)
2)اقتصاد مقاومتی ( اقتصاد مقاومتی اقتصادی است که در شرایط دشواری،تهدید دشمن بتواند به اهداف خودش برسد)
3)جهاد اقتصادی(یک رویکرد فرهنگی به اقتصاد)
اهداف اقتصاد مقاومتی:
الف)اهداف مبنایی:که همان اهداف مکتب اقتصادی انقلاب اسلامی است (فراهم کردن شرایط و مقدمات اقتصادی لازم برای حرکت انسان به سمت کمال مطلق و سیر الی الله برای افراد جامعه است)
ب)اهداف تفصیلی(که همان استقلال اقتصادی،رفاه عمومی و پیشرفت است)
+ اقتصاد مقاومتی نسخه معاصر نظام اقتصادی اسلام است.
برخی سنت های الهی (عوامل معنوی)موثر در بهبود وضع اقتصادی:
استغفار، انفاق، زکات، توکل ،شکرگذاری، صدقه ،صله رحم ....
از جمله این سنت ها مقاومت در راه حق:
قرآن می فرماید: وَأَن لَوِ استَقاموا عَلَى الطَّريقَةِ لَأَسقَيناهُم ماءً غَدَقًا
و اینکه اگر آنها (جنّ و انس) در راه (ایمان) استقامت ورزند، با آب فراوان سیرآبشان میکنیم! (سوره مبارکه الجن آیه16)
مصادیق پیروزی تز مقاومت در عرصه های گوناگون:
1)پیروزی انقلاب اسلامی خود یکی از این مصادیق است چرا که ظواهر نشان از استحکام رژیم شاه بود اما با رهبری امام و مقاومت و حضور مردم نه تنها رژیم شاه شکست خورد و انقلاب پیروز شد بلکه از درون یکی از مستحکم ترین نظام های سیاسی متولد شد
2)از دل جنگ های تروریستی وکودتاهای سال های اول انقلاب با فرمول مقاومت مقتدرترین دستگاه اطلاعاتی منطقه متولد شد که شانه به شانه بزرگترین سرویس های جاسوسی می زند؛ جاسوس های آمریکا و اسرائیل کودک کش را دستگیر می کند، گروه های تروریستی خطرناک را زمین گیر می کند و سردسته تروریست های تحت حمایت آمریکا (ریگی) را روی هوا می گیرد.
3)از دل جنگ تحمیلی نظامی با فرمول مقاومت نه تنها دشمن به اهداف خود نرسید بلکه مقتدرترین نیروی نظامی منطقه متولد شد، که نه تنها هیچ ارتشی در سطح منطقه توان رویارویی با آن را ندارد، بلکه امروز یک نیروی بازدارنده مقابل ارتش شیطان بزرگ بدل شده و اعترافات سران آمریکا در خلال مذاکرات هسته ای که می گویند نمی شود با ایران برخورد نظامی کرد گواه روشن این اقتدار است.
3)جنگ شهرها را به ما تحمیل کردند و با موشک باران مناطق مسکونی ما را تحت فشار قرار دادند، با فرمول مقاومت یکی از قوی ترین نیروهای موشکی جهان متولد شد که امروز لرزه بر تن اسرائیل کودک کش انداخته است و نه تنها به ایران بلکه به غزه و لبنان هم قدرت بازدارندگی در مقابل صهیونیست ها را داده است.
تولد قدرت اول موشکی منطقه از دل مقاومت در جنگ شهرها:
.
4)تحریم علمی مان کردند؛ با فرمول مقاومت: بزرگترین قدرت علمی منطقه با بالاترین رشد و شتاب پیشرفت علمی در جهان متولد شد و کشوری با اکثریت بی سواد که پزشک مورد نیازش را از هند و بنگلادش و پاکستان وارد می کرد، به بزرگترین قدرت پزشکی منطقه مبدل شده و در رشته های حساسِ فناوری های برتر مثل هوافضا، هسته ای، نانو، سلول های بنیادی و ... جزء هفت یا هشت کشور دارنده این تکنولوژی ها در جهان است.
5) مقاومت فرمول پیروزی های حزب الله در لبنان:
شكست هاي خفت بار رژيم صهيونيستي طي سال هاي اخير از جبهه مقاومت اسلامي، يك واقعيت است و هيچ كس نمي تواند پیروزی درجنگ هاي 33 روزه و 22 روزه و 8 روزه را انكار كند.
6) مقاومت فرمول پیروزی در عراق و سوریه:
برنامه داعش در عراق و سوریه چه بود؟ تشکیل دولتی که حتی استان خراسان را نیز در بر می گرفت .
اکنون علیرغم حمایت قدرتهای بزرگ چه موقعیتی دارند؟
ایا جز این است که مستشاران ایرانی همان فرمول مقاومتی که در انقلاب اسلامی و دفاع مقدس بکار می بردند در اینجا بکار بردند وجواب داد.
در جنگ اقتصادی کنونی هم اگراز همین فرمول مقاومت استفاده کنیم بدون شک در ورای جنگ تحمیلی اقتصادی قوی ترین نیروی اقتصادی در منطقه و با قابلیت رقابت جهانی متولد خواهد شد. ((آیا این همت را داریم؟؟))
تعاریف اقتصاد مقاومتی
1-اقتصاد مقاومتى معنايش اين است كه ما يك اقتصادى داشته باشيم كه هم روند رو به رشد اقتصادى در كشور محفوظ بماند، هم آسيبپذيرىاش كاهش پيدا کند يعنى وضع اقتصادى كشور و نظام اقتصادى جورى باشد كه در مقابل ترفندهاى دشمنان كه هميشگى و به شكلهاى مختلف خواهد بود، كمتر آسيب ببيند و اختلال پيدا كند.
2-اقتصاد مقاومتی معنایش این است که ما یک اقتصادی داشته باشیم که در شرایط تحریم در شرایط دشمنی ها و خصومتهای شدید می تواند تضمین کننده رشد و شکوفایی یک کشور باشد.
3-اقتصاد مقاومتى یعنی آن اقتصادی که به یک ملت امکان می دهد و اجازه می دهد که حتی در شرایط فشار هم رشد و شکوفایی خودشان را داشته باشند.
4-اقتصاد مقاومتى یعنی اقتصادی که همراه باشد با مقاومت در مقابل کارشکنی دشمن و خباثت دشمنانی که داریم.
5-اقتصاد مقاومتی یعنی اقتصادی که تحت هر شرایطی ما اماده باشیم و با مسائل مواجه شویم و از آنها به سادگی عبور کنیم،اقتصاد مقاومتی یعنی اقتصادی که سناریوهای گوناگون طراحی کنیم و برای هر کدام برنامه داشته باشیم.
6-اقتصاد مقاومتی یعنی تشخیص حوزه های فشار و تحریم و متعاقبا تلاش برای مقاوم سازی اقتصاد ملی،کنترل و بی اثر کردن انها و در شرایط آرمانی،تبدیل چنین فشارها و تحریم ها به فرصت،
7-اقتصاد مقاومتی یعنی کاهش وابستگی ها و تاکید روی مزیت های تولید داخل و تلاش برای خود اتکایی،
8-اقتصاد مقاومتی اقتصادی است که اگر قطره ای نفت صادر نکنیم یا حتی یک قلم وارد نکنیم با مشکل مواجه نشویم.
9-اقتصاد مقاومتی: راه عبور از مقطع سرنوشتساز کنونی است واقتصاد مقاومتي در شرايطي مطرح ميشود كه يك كشور، يك ملت، يا يك گروه و مجموعه از ناحيه دشمنان خود مورد تعرض اقتصادي قرار بگيرد.
«مِنْ قُوَّة» در آية شريفه «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ» (انفال/60) اطلاق دارد و نشاندهندة اين است كه براي مقابله با دشمن بايد از هر نيرويي استفاده كرد.
مولفه های اقتصاد مقاومتی:
اقتصاد مقاومتی یعنی اصلاح از درون! اصلاح در:
1-الگوی مصرف!
آیت الله خامنه ای: مصرف بیهوده و مصرف هرز، در حقیقت هدر دادن مال است. جامعه ما باید این مطلب را به عنوان یک شعارهمیشگی در مقابل داشته باشد چون وضع جامعه ما از لحاظ مصرف، وضع خوبی نیست. این را من عرض می کنم، ما باید اعتراف کنیم به این مسأله. عادتهای ما، سنت های ما، روشها ی غلطی که از این و آن یاد گرفته ایم، ما را سوق داده است به زیاده روی در مصرف و اسراف.
2-الگوی تولید!
3-الگوی مدیریت اقتصادی!
2-در حد امکان کالای خارجی مصرف نکنیم!
بر اساس آمار گمرک، در سال 94 حجم واردات کالا از آمریکا به کشورمان نسبت به سال 93 بیش از 4برابر شده است.
تصریح رهبر معظم انقلاب در نامه مبنی بر ممنوع شدن واردات کالاهای مصرفی از آمریکا
در ماه های اخیر نیز برخی آمارهای رسمی به ویژه آمارهایی که از حجم اعجاب آور واردات کالا به کشور خبر می داد، از سوی مراجع رسمی اعلام شد که همه این آمارها نشان از بی توجهی به سیاست های اقتصاد مقاومتی به ویژه در زمینه «تقویت تولید داخلی به عنوان ستون فقرات اقتصاد مقاومتی و کاهش و پرهیز از واردات کالاهای غیر ضروری» می داد.
3- جهاد تولید کننده: تولید بیشتر با کیفیت بالاتر و قیمت کمتر!
4- تقویت فرهنگ کار و تولید
5- کالاهای خارجی مورد نیاز را در داخل تولید کنیم!
6- نفت و گاز، یکی از ابزارهای قدرت اقتصادی ج.ا. ایران! آن را خام نفروشیم!
7- دو رکن اقتصاد مقاومتی:
الف. تقویت تولید ملی، ب. فرهنگ جهادی،
8- نظام بانکی کشور را اصلاح کنیم!
پرداخت تسهیلات به صاحبان ایده و فکر!
9- توان توسعه همه صنایع را داریم!
10- در کشاورزی خودکفا و صادر کننده باشیم، نه وارد کننده!
11- هر جوان ایرانی یک کارآفرین!
12- افزایش بهره وری و کار مفید!
13دیپلماسی اقتصادی خود را تقویت کنیم!
• مولفه های اقتصاد ریاضتی
• کاهش مستقیم حقوق ها
• کاهش غیر مستقیم حقوق ها از راه افزایش مالیات
• کاهش و حذف برخی از خدمات عمومی
• کم مصرف کردن به دلیل فقر و نداری و از سر ناچاری
• روی آوردن مردم به کالاهای خارجی به ویژه چینی به دلیل قیمت پایین آن
• افزایش ناامنی اقتصادی، کاهش تولید و سرمایه گذاری و فرار سرمایه ها
• خذف فرصتهای شغلی
دولتی سازی شرکتهای ورشکسته از طریق خرید سهام افراد مانند حرکت عجیبی که در جریان بحران اقتصادی آمریکا رخ داد.
کاهش بودجه های عمرانی و سرمایه گذاری و در نتیجه طولانی شدن مدت زمان مورد نیاز برای بهره برداری و برگشت سرمایه های هزینه شده در طرح ها و ناگزیری دولت در تصمیم های مقطعی و خلق الساعه
وابستگی به درآمدهای تک محصولی مثل نفت،استقراض وامهای ربوی از بانکهای خارجی
افزایش نا امنی اجتماعی و جنبش های اعتراضی
بی ثباتی سیاسی و مخدوش شدن استقلال و اقتدار کشور
مشکلات اقتصادی ایران :
بیشترین تعطیلات مناسبتی ، پایین ترین ساعات مفید کاری ، تنبلی اجتماعی بعد از اعراب ، جزو مسرف ترین ها در دنیا بطوریکه میزان مصرف گاز در ایران به اندازه کل اروپا است.
مصرف انرژي ايران معادل كشوري با جمعيت 750 ميليون نفر است ايران دومين کشور مصرف کننده مواد آرايشي خاورميانه است
آمار جراحي بيني در ايران، هفت برابر آمريكا!
منظور ازاقدام و عمل یعنی فعالیت هم زمان چهار جبهه:
1. جبهه علمی: نظریه پردازی و تولید علم کاربردی
2. جبهه فرهنگی: گفتمان سازی یعنی تبدیل اندیشه اقتصاد مقاومتی به باور عمومی
3. جبهه سیاسی: مطالبه گری یعنی درخواست از همه گروه ها برای ایفای نقش صحیح:
از الف. حاکمیت، ب. نخبگان، ج. تولیدکنندگان و د. آحاد مردم
4. جبهه اجرایی: اجرا و اقدام هرکس در هر جایی و موقعیتی اجرای اقتصاد مقاومتی را آغاز کند! (شروع از خود)
4. ایفای نقش در جبهه اجرایی:
الف. اقشار هدف:همه اقشار
ب. عرصه های ماموریتی:
1. عرصه مصرف؛ 2. عرصه تولید؛ 3. عرصه سیاسی (انتخابات)؛
4. عرصه تربیت؛ 5. عرصه مدیریت کلان؛ 4. ایفای نقش در جبهه اجرایی:
الف. در عرصه مصرف:
1. مصرف کالای ایرانی
سهم هر خانواده ایرانی از واردات: 4 هزار دلار (13 میلیون تومان!)
- معادل 4 میلیون شغل!!!
2. عدم اسراف 3. پرهیز از تجمل 4. تغذیه صحیح
5. پرهیز از احتکار خانگی 6. عدم تقاضای مصرفی برای کالای سرمایه ای 7. ...
ب. در عرصه تولید:
ایجاد ارزش افزوده :
1. افزایش بهره وری
افزایش مهارت و دانش، همت، توکل و ...
2. پس انداز و سرمایه گذاری صحیح
کاهش هزینه های غیر لازم- پس انداز- خرید سهام عرضه اولیه
3. استفاده مناسب از توان کار (بیکار نماندن و ...)
کارآفرینی، اکتفا به دستمزدهای بالفعل، تنظیم صحیح اوقات کار و فراغت، ...
4. کمک به تولید محصولات مورد نیاز کشور
اولویت بندی برنامه تولید براساس نیازها،
ج. در عرصه سیاسی:
انتخاب کارگزاران معتقد به اقتصاد مقاومتی!!!
1. رییس جمهور 2. نمایندگان مجلس 3. اعضای شورای شهر 4. سایر نمایندگان ...
د. در عرصه تربیت:
تربیت اقتصادی:
1. عقاید اقتصادی
توکل- رزاقیت خداوند- اثر تقوا بر برکت- اثر سعی و ...
2. احکام اقتصادی
حلال و حرام اقتصادی (قبح ربا- احتکار- حق کشی و ...)
3. اخلاق اقتصادی
وقف- انفاق- محبت- خلاقیت- تلاش و ...
4. سواد اقتصادی
o مدیریت اقتصادی (هزینه و درآمد شخصی)؛
o کارآفرینی؛
o مفاهیم اقتصادی (بانک، بورس، سرمایه، ...)؛
o بینش اقتصادی (قدرت تحلیل و ...)؛
o
ه. در عرصه مدیریت کلان اقتصادی:
در ارتباط با کسانی که جایگاهی در مدیریت اقتصادی کشور دارند!!!
1. پای بندی به مبانی اقتصاد مقاومتی
2. توجه ویژه به سیاست های کلان اقتصاد مقاومتی (به صورت مجموعه ای یک پارچه)
علت انتخاب شعار اقتصادی برای سال 95
مقدمه
علّت اینکه [شعار] امسال را هم شعار اقتصادی انتخاب کردیم، یک تحلیل و یک نگاه به مجموعهی مسائل کشور است. شاید در ذهن بعضی میگذشت که ترجیح دارد که شعار امسال یک شعار فرهنگی باشد، یا یک شعار اخلاقی باشد لکن با توجّه به مجموعهی مسائل کشور به نظر رسید امسال هم مثل چند سال دیگرِ قبل از این، شعار سال را که باید بهصورت گفتمانی در میان مردم و افکار عمومی کشور رواج پیدا کند، یک شعار اقتصادی قرار بدهیم. این تحلیل را من عرض میکنم و مایلم جوانان عزیز ما آنچه را میشنوند پیش خودشان تجزیه و تحلیل کنند و بر روی آن فکر کنند.
شعار امسال؛ راه روشن به سمت آن چیزی که به آن احتیاج داریم
بنابراین آنچه که من به عنوان شعارِ امسال انتخاب میکنم، عبارت است از «اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل»
این، راه و جادهی مستقیم و روشنی است به سمت آن چیزی که به آن احتیاج داریم. البته توقع نداریم که این اقدام و عمل، در ظرف یک سال همهی مشکلات را حل کند؛ اما مطمئنیم که اگر چنانچه اقدام و عمل به صورت برنامهریزی شده و درست انجام بگیرد، ما در پایان این سال آثار و نشانههای آن را مشاهده خواهیم کرد
علل انتخاب اقتصاد مقاومتی به عنوان شعار سال:
1- قرار گرفتن مشکلات اقتصادی کشور در راس مسائل و اولویتهای کشور؛
2- لزوم اجرا و تحقق اقتصاد مقاومتی در عرصه اقتصادی کشور؛
3- گره خوردن بسیاری دیگر از معضلات فرهنگی و اجتماعی با آن؛
4- عدم باور برخی از مدیران، نخبگان و کارشناسان اقتصادی به ضرورت اجرای آن؛
5- تداوم تهدید اقتصادی و آسیبپذیری ناشی از آن؛
6- بهره برداری دشمنان انقلاب اسلامی از نقاط ضعف اقتصادی کشور.
علل انتخاب اقتصاد مقاومتی به عنوان شعار سال
-تاثیر مستقیم اقتصاد مقاومتی بر انسداد انواع نفوذ دشمن بویژه نفوذ اقتصادی
8-مقابله با سوءاستفاده ابزاری و سیاسی از بهانه تحریم جهت تعمیم الگوی مذاکره به سایر حوزهها
9-پیوند اقتصاد مقاومتی با فرهنگ و باورهای اجتماعی
10-در هم تنیدگی مسائل کشور به ویژه مباحث فرهنگی در اقتصاد
11-تاثیرنابسامانی های اقتصادی و معیشتی بر معضلات فرهنگی
12-گره خوردن حل بسیاری از مشکلات اجتماعی با موضوع اقتصاد مثل بیکاری
14-تاثیر مستقیم و متقابل نارساییهای اقتصاد با معضلات و بزههای اجتماعی
15-امکان مقابله ریشهای با پدیدههای اجتماعی مانند ازدواج و حفظ خانواده ها
16-رفع تهدیدات نظامی
17-افزایش قدرت دفاعی کشور
برای شناخت بهتر اقتصاد مقاومتی باید اقتصاد عاریتی را شناخت .
عناصر اساسی در فرهنگ اقتصاد مقاومتی:
الف. تقویت فرهنگ جهادی ب. تقویت روحیه خودباوری ج. تقویت روحیه خلاقیت
ج. تقویت دانش اقتصادی د. آشنایی با عقاید اقتصادی ه. آشنایی با احکام اقتصادی
و. آشنایی با اخلاق اقتصادی ک. مبارزه با مفاسد اقتصادی
(سخت- نرم)
اقتصاد مقاومتی می گوید: اقتصاد مولد، درون زا، پیشرو و برون گرا.
اقتصاد عاریتی می گوید: اقتصاد مصرفی، برون زا، دنباله رو و درون گرا؛
برای پیروزی در این جنگ سنگین با عبور از مشکلات اقتصادی و رسیدن به یک قدرت اقتصادی شکوفا و برتر در طراز جهانی همه ابزار و امکانات را در اختیار داریم.
ده راهكار عملي اقتصاد مقاومتي در سخنراني ابتداي سال رهبر معظم انقلاب اسلامي:
تمركز بر فعاليت ها و زنجيره هاي اقتصادي مزيت دار كشور
زنده كردن توليد داخلي
پرهيز از واردات تضعيف كننده ي توليد داخلي
پرهيز از هدر دادن منابع مالي اي كه پس از برجام بايد وارد كشور شود
دانش بنيان شدن بخش هاي مهم و حساس اقتصادي
اجياي بخش هاي اقتصادي كه قبلا در آنها سرمايه گذاري شده
شرط انتقال فناوري در معاملات خارجي
مبارزه ي جدي با فساد ويژه خواري و قاچاق در كشور
ارتقاء بهره وري انرژي
نگاه ويژه به صنايع متوسط و كوچك
رسیدن به یک اقتصاد شکوفا و دستیابی به اقتصادی برتر در دنیا چه زیر ساخت هایی نیاز دارد؟
1. نیروی انسانی 2. دانش و فن آوری 3. مواد اولیه 4. انرژی 5. بازار مصرف 6. سرمایه مالی
ظرفیّتها در زمینه اقتصاد کشور
سرمایهی انسانی؛ یعنی جوان تحصیلکردهی دارای تخصّص و دارای اعتماد به نفس در کشور ما فراوان است .
ما امروز ده میلیون فارغالتّحصیل دانشگاهی داریم،
بیش از چهار میلیون دانشجوی در حال تحصیل داریم که این، حدود ۲۵ برابرِ اوّل انقلاب است
این سرمایهی انسانی است؛ این یک فرصت بسیار بزرگ است.
رسیدن به اقتصاد شکوفا و برتر کشوربه چه عواملی نیاز دارد؟
ظرفیّتها در زمینه اقتصاد کشور:
1)نیروی انسانی: جوانتـرین کـشور جـهانیـم و میلـیون هـا جوان بیـکار داریم که حداقل 900 هزار نـفـر از آنـان تـحصـیلات عـالیـه دارند. بیشترین تعداد مهندس نسبت به تعداد جمعیت در جهان را داریم.
2)جایگاه اقتصادی کشور ما است. طبق آمارهای رسمی جهانی، رتبهی بیستم در اقتصاد دنیا متعلّق به جمهوری اسلامی است؛ ما در رتبهی بیستم قرار داریم و ظرفیّت لازم برای رسیدن به رتبهی دوازدهم را هم داریم؛ چون هنوز ظرفیّتهای استفاده نشده در کشور زیاد است؛
3)منابع طبیعی داریم، نفت داریم، در نفت و گاز، رتبهی اوّل جهانیم؛ مجموع نفت و گاز ما از همهی کشورهای جهان بیشتر است؛ معادن فراوان دیگری هم داریم از لحاظ مواد اولیه کشور منحصر به فردی داریم که معدن تمام مواد اولیه به ویژه مواد اولیه پر مصرف صنعتی به وفور در آن یافت می شود. منابع عظیم اورانیوم و باد و آفتاب هم امکان عظیمی را برای تأمین انرژی پاک فراهم می کند.
4)موقعیّت جغرافیایی ممتاز کشور است؛ در جغرافیای منطقه و جهان، ما نقطهی اتّصال شمال به جنوب و شرق به غربیم که این برای مسئلهی ترانزیت، برای حملونقل انرژی و کالا و غیره دارای اهمّیّت بسیار فوقالعادهای است.
5)همسایگی با پانزده کشور است با ۳۷۰ میلیون جمعیّت؛ یعنی یک بازار دَمِ دست، بدون نیاز به طیّ راههای طولانی.
6) بازار مصرف 80 میلیون نفری در داخل که اگر ما همین بازار داخلی را منعطف بکنیم به تولید ملّی و تولید داخلی، وضع تولید دگرگون خواهد شد. و یک بازار مصرف نزدیک و سهل الوصول و غـیـر قـابـل تحـریم 400 میلـیون نـفری در جـوار مـرزهـای خـودمــان داریـم و یک قدم آن طرف تر بازار میلیاردی هند و آسیای میانه با یک واسطه در جوار ماست با مسیرهای ترانزیت و 2800 کیلومتر مرز آبی.
7) وجود زیرساختهای اساسی است در انرژی، در حملونقل ریلی و جادّهای و هوایی، در ارتباطات، در مراکز بازرگانی، در نیروگاهها، در سد؛ اینها زیرساختهایی است امروز در اختیار ما است.
8)تجربههای مدیریّتی متراکم [است] که خود این تجربهها کمک کرده است به اینکه ما در سالهای اخیر، رشد صادرات غیر نفتی داشته باشیم.
9)دانش و فن آوری: بالاترین شتاب علمی جهان را داریم 4800000 نفر دانشجو و صد هزار هیئت علمی با انواع آزمایشگاه های مجهز و توان های بالای تحقیقاتی بلا استفاده داریم و نخبگانی که به کشورهای صنعتی دنیا با حقوق های بالا از کشور مهاجرت داده می شوند در حالی که اگر میدان کار درست کنیم اغلب می مانند.
10)سرمایه مالی: به جز میلیاردها دلار ثروت ایرانیان که در بانک های خارجی که عدد آن مشخص نیست، در داخل کشور بیش از1000/000/000/000/1300 تومان نقدینگی موجود است. ما یکی از استثنایی ترین کشورهای جهان هستیم که همه عوامل اصلی برای دستیابی به یک اقتصاد پیشرو را داریم پس چرا اقتصادمان پیشرفته نیست؟!
ولی بعضی ها اعتقاد متفاوتی دارند!
اقتصـاد مقاومتی
یک نگاه میگوید که ما پیشرفت اقتصاد را باید از ظرفیّت های درون کشور و درون مردم تأمین بکنیم. ظرفیّتهای بسیار زیادی در کشور وجود دارد که از این ظرفیّتها یا استفاده نشده است یا درست استفاده نشده است؛ از این ظرفیّتها استفاده کنیم؛ [یعنی] اقتصاد درونزا؛ اقتصادی که مایهی خود و مادّهی خود را از درون کشور و از امکانات کشور و از تواناییهای مردم خودمان به دست میآورد. این یک نگاه است که میگویند برای رونق اقتصادی نگاه کنیم به امکانات درونی کشور و استعدادها را و ظرفیّتها را بشناسیم، آنها را بدرستی به کار بگیریم، [آن وقت] اقتصاد رشد خواهد کرد، نمو خواهد کرد؛ این یک نگاه.
اقتصاد عاریتی
نگاه دوّم به اقتصاد کشور نگاه به پیشرفت اقتصاد با استفاده از کمک بیرون از مرزها است؛ میگوید سیاست خارجیمان را تغییر بدهیم تا اقتصاد ما درست بشود، با فلان مستکبر کنار بیاییم تا اقتصاد رونق پیدا کند، تحمیل قدرتهای مستکبر را در بخشهای گوناگون و مسائل گوناگون بپذیریم تا اقتصادمان رونق پیدا کند؛ این هم نگاه دوّم است. امروز شرایط کشور به ما نشان داده است که این نگاه دوّم یک نگاه کاملاً غلط و عقیم و بیفایده است.
تلاش گسترده غرب برای ادراک سازی در جهت باور پذیر کردن نگاه دوم است.
